GPS-fietsroute Rondje Biesbosch vanuit Werkendam (46 km)

Eeuwenlang hebben eb en vloed het karakter van rivierdelta de Biesbosch bepaald. Door de Deltawerken kwam hier verandering in, hetgeen niet wegneemt dat er nog steeds een beperkte eb- en vloedwerking. De typerende ondoordringbare laagblijvende oeverbosjes en het brakke water van de kreken bieden een leefgebied aan veel bijzondere dieren. Zo treffen we er de otter, de bever en de steur aan, die wel 3 meter lang en 300 kilo zwaar kan worden!

Fiets deze route eens en maak kennis met die mooie Biesbosch!

1. Langs de Merwede

De brede rivier de Merwede is ontstaan door de Sint Elisabethsvloed die in 1421 huishield en in één klap het landschap en de loop van rivieren veranderde. Sindsdien stromen de Maas en de Waal vanaf het plaatsje Woudrichem gezamenlijk verder als Merwede.

2. Zicht op Werkendam

Het dorp Werkendam is verweven met het water. Zo dankt het zijn naam aan de afdamming van het riviertje De Werken in 1230 en leefden de bewoners eeuwenlang van de scheepvaart en visserij. Een tijdlang vonden ook veel griendwerkers er huisvesting, hetgeen Werkendam de bijnaam “de Vrouwenhemel” opleverde, omdat de mannen de hele week in de Biesbosch werkten (zie punt 6.) en de vrouwen dus een betrekkelijke rust hadden.

3. Heel veel killen in de Biesbosch

In deze streek staat het woord “kil” voor een watergeul. Het is afgeleid van “kille”, dat kreek betekent. (zie ook punt 8.)

4. Pontje Steur

Pontje Steur werd in het jaar 2000 in de vaart genomen en wordt bemand door enthousiaste vrijwilligers. Het pontje maakt de in 2015 ontpolderde Noordwaard toegankelijk voor fietsers en wandelaars. Dit stuk nieuwe natuur is volop in ontwikkeling en wordt van jaar tot jaar mooier!

5. Steurbank

De steur is een roofvis die wel 3 meter lang en 300 kilo zwaar kan worden. Hij heeft geen tanden en moet daarom zijn prooi in een keer doorslikken, waardoor die niet al te groot kan zijn. (U kunt dus met een gerust hart in de Biesbosch zwemmen.)

Een eeuw geleden was het nog een vrij algemeen voorkomende vissoort in de Biesbosch. Hun aantal liep echter dramatisch snel terug en in 1952 werd uiteindelijk de laatste steur hier uit het water gevist. Gelukkig is er in 2012 een herintroductie-programma gestart, zodat deze giganten hun habitat in de Biesbosch weer hebben teruggekregen.

6. Griendwerkerskeet Jannezand

In 1898 werd deze eerste griend- en polderkeet in polder Jannezand gebouwd. Hij moest de primitieve hutten van riet en wilgenhout waar de griendwerkers tot dan in bivakkeerden vervangen. De griend- en polderketen kwamen er dankzij het “Ketenbesluit”, die de gemeenten verplichtte om arbeiders in de Biesbosch in stenen behuizingen onder te brengen.

De griendwerkers leidden een zwaar bestaan: ze maakten van maandag tot en met zaterdag lange werkdagen. De keet bood hen beschutting en ze overnachtten er op zelfgemaakte strozakken die gewoon op de grond lagen.

7. Waterrijk landschap

8. Fort Bakkerskil

Fort Bakkerskil is in 1878, als onderdeel van de Hollandse Waterlinie, aan de Bakkerskil gebouwd. Er konden 110 manschappen in gehuisvest worden en was bewapend met 8 kanonnen. Tijdens WO I en het begin van WO II was het fort weliswaar bemand, maar de manschappen hebben nooit gevochten. Na WO II diende het fort eerst anderhalf jaar als gevangenis voor collaborateurs en daarna tot de watersnoodramp in 1953 als munitieopslagplaats. Tijdens de Koude Oorlog werd het fort nog gebruikt als magazijn voor verbindingsmaterieel en als opleidingsplaats voor agenten.

In 2007 kwam het fort in bezit van Brabants Landschap, dat het restaureerde.