Een duinroute is altijd een belevenis, maar nergens zo afwisselend als hier, waar je door de brede en hoge Schoorlse Duinen fietst en het duinlandschap voortdurend van karakter verandert. Dit eeuwenoude gebied met heide, bossen, vennen en actieve stuifduinen vormt een scherp contrast met de Hondsbossche Duinen, de jonge, door de mens aangelegde duinenrij die tegenwoordig als moderne zeewering fungeert.
Achter de duinen ontdek je een heel ander landschap: de Harger- en Pettemerpolder, een middeleeuws poldergebied met vogelrijke plassen, slingerende dijkweggetjes en de markante Hargermolen. Verderop passeer je het kerkje van Schoorl, dat eeuwenlang op de overgang van duin naar polder stond, en het Zeehuis bij Bergen aan Zee, ooit een herstellingsoord waar Amsterdamse kinderen kwamen aansterken in de gezonde zeelucht.
Bekijk de route op de kaart
De kaart is klikbaar: zoom in, bekijk hem fullscreen en klik op een marker voor de highlights. Gebruik de rode knop rechtsboven om de route te downloaden.
Enkele hoogtepunten

Vredeskerkje, Bergen aan Zee
Een klein duinkerkje uit 1918 dat sfeervol verscholen ligt in het zand en nog altijd in gebruik is.

Het Zeehuis, Bergen aan Zee
Een markant duingebouw uit 1908 dat ooit Amsterdamse weesjes ontving en nu als natuurvriendenhuis dienstdoet.

Hondsbossche Duinen
Een jonge, door de mens aangelegde duinenrij die als moderne, natuurvriendelijke zeewering met de zeespiegel meegroeit.
Alle highlights met foto en info

Begin 1900 ontwikkelde Bergen aan Zee zich, onder leiding van het burgemeestersechtpaar Van Reenen‑Völter, tot een volwaardig dorp met een school en een kerk, het Vredeskerkje, gebouwd in 1918. Het staat net iets buiten het dorp, verscholen in het duin, en wordt nog steeds als kerk gebruikt.

Het Zeehuis begon in de 19e eeuw als een statige buitenplaats van de Amsterdamse familie Van Reenen, die een sleutelrol speelde in de ontwikkeling van Bergen aan Zee. De ligging was uitzonderlijk: hoog in de duinen, met vrij uitzicht op zee en omringd door helmgras en stuivend zand. In 1908 werd het gebouw omgevormd tot een kinderherstellingsoord, waar stadskinderen konden aansterken in de gezonde zeelucht — een typisch fenomeen uit die tijd.
Sinds 1959 is het in handen van het NIVON.

De Schoorlse Duinen zijn de hoogste en breedste duinen van Nederland, met toppen die meer dan 50 meter hoog zijn. Het gebied staat bekend om zijn actieve stuifduinen: plekken waar de wind vrij spel heeft en het zand zich elk jaar verplaatst. Daardoor ontstaan steeds nieuwe valleien, heidevelden en open zandplekken — een zeldzaam natuurtype dat in ons land bijna nergens anders meer voorkomt.
De duinen zijn ook een botanisch rijk geschakeerd: van natte duinvalleien tot droge heide, van dennenbossen tot open zand. Dankzij die variatie is het gebied rijk aan vogels, vlinders en zeldzame planten. De beroemde klim naar het Klimduin in Schoorl – ook daar kom je langs – laat bovendien zien hoe dicht het dorp en het duinlandschap historisch met elkaar verweven zijn.

Als je veel door de duinen fietst, dan mag de Noordzee natuurlijk niet ontbreken!

Tot 2015 lag hier een massieve, functionele dijk die weinig gemeen had met het omliggende duingebied. Door zeespiegelstijging én aandacht voor natuurontwikkeling is aan de zeekant een nieuw duingebied aangelegd. De Hondsbossche Duinen zijn bedoeld om op natuurlijke wijze mee te groeien met de stijgende zeespiegel.

De Harger- en Pettemerpolder is een van de oudste en meest karakteristieke polderlandschappen van Noord‑Holland. Het gebied ontstond al in de middeleeuwen door bedijking van voormalige kwelders en is vandaag een mozaïek van vogelrijke plassen, natte graslanden en oude sloten die sierlijke door het landschap kronkelen. De smalle, bochtige weggetjes volgen vaak de loop van eeuwenoude dijken en geven het gebied een geheel eigen karakter
Blikvanger is de Hargermolen, een monumentale poldermolen die eeuwenlang het waterpeil regelde.

Molen kijkduin
Molen Kijkduin is een mooie korenmolen uit 1772, gebouwd op een hoge zandrug aan de rand van Schoorl. Door die ligging had de molen een wijds uitzicht over de duinen — vandaar de naam Kijkduin. De molen speelde eeuwenlang een centrale rol in de lokale graanverwerking en is nog altijd een beeldbepalend punt in het dorp.
Boerderij Kijkduin
Direct naast de molen ligt Boerderij Kijkduin, een historische stolpboerderij die nauw verbonden was met het molenbedrijf. De boerderij fungeerde als agrarisch hart van het erf: hier werd graan aangevoerd, opgeslagen en verwerkt voordat het naar de molen ging. De molen en boerderij als één functioneel geheel is heel mooi bewaard gebleven.

Raadhuis van Schoorl
Het Raadhuis van Schoorl, gebouwd in 1601, is een juweeltje dat eeuwenlang het bestuurlijke hart van duindorp Schoorl vormde. Het compacte gebouw met trapgevel en klokje ademt nog de sfeer van een tijd waarin de schout en schepenen hier recht spraken en er besluiten namen over het dorpsleven.
Hervormde Kerk van Schoorl
De 15e‑eeuwse Hervormde Kerk stond eeuwenlang letterlijk op de overgang van duin naar polder. Behalve als Godshuis fungeerde het ook als oriëntatiepunt voor kooplieden en boeren die de vaak slechte zandwegen moesten gebruiken.
Tip!
Dit zijn ook erg mooie Noord-Hollandse duinroutes:
- Noordwijkerhout – Zandvoort – Bloemendaal (53 km)
- Door de Duinen bij Castricum (30 km)
- Noordwijk – Katwijk – Wassenaar (52 km)
Vragen of opmerkingen?
Heb je een vraag of opmerking? Laat het me gerust weten. Via het contactformulier kun je eenvoudig je bericht achterlaten — ik reageer altijd zo snel mogelijk.
Henk van Blijderveen


