Kom tot rust langs de kustlijn van de voormalige Zuiderzee. Een zee die eeuwenlang haar stempel drukte op het landschap waar je doorheen fietst. Zo moesten de inwoners van Elburg ooit zelfs verhuizen naar het huidige stadje, omdat het water hen steeds opnieuw bedreigde.
De Zuiderzee kon flink huishouden — en dat zie je nog altijd terug in de vele kronkelende beekjes die afwateren op het huidige Veluwemeer.
Fiets deze mooie route en laat het door de Zuiderzee gevormde landschap rustig op je inwerken.
Bekijk de route op de kaart
De kaart is klikbaar: zoom in, bekijk hem fullscreen en klik op een marker voor de highlights. Gebruik de rode knop rechtsboven om de route te downloaden.
Ben je blij met de gratis fietsroutes zonder advertenties en wil je mij bedanken?
Dan doe je mij een groot plezier met een consumptie voor onderweg! 🙂
Henk van Blijderveen
(GPS-fietsroutes Nederland)
Enkele hoogtepunten
Haven, Elburg
Een knus, sfeervol haventje waar je uitkijkt op de historische botterwerf en de oude visafslag; een plek die nog precies de sfeer ademt van het vroegere Zuiderzeeleven.
Kasteel Zwaluwenburg
Een statig landgoed met prachtige oprijlaan en de vrij toegankelijke A. Vogel‑kruidentuinen, een oase van rust midden in het Veluwse landschap.
Marinahoeve
Een charmante hofstede die in 1918 door Belgische vluchtelingen aan Nederland werd geschonken, ooit een plek waar verzwakte stadskinderen kwamen aansterken in de gezonde Zuiderzeelucht.
Alle highlights met foto en info
Van bovenaf gezien heeft Elburg een opvallend strak, bijna modern stratenpatroon. Dat is geen toeval: het stadje is in de 14e eeuw volledig ontworpen.
De oorspronkelijke nederzetting lag namelijk direct aan de Zuiderzee, maar door herhaaldelijke overstromingen besloten de bestuurders dat Elburg moest worden verplaatst naar een veiligere plek. Het nieuwe Elburg werd vervolgens keurig op de tekentafel uitgetekend.
Als je toch in Elburg bent, vergeet dan niet om even bij het knusse haventje op een bankje te pauzeren. Met uitzicht op een ouderwetse botterwerf (Bottermuseumwerf ‘De Hellege). Ook een bezoekje aan de naast de haven gelegen voormalige visafslag is erg interessant.
Na de verhuizing van Elburg kerkten de inwoners nog lange tijd in hun oude kerk buiten de nieuwe stadsmuren. Pas in 1397 gaf de bisschop toestemming voor de bouw van de St. Nicolaaskerk.
Omdat er alleen nog ruimte was bij de stadsmuur, staat de kerk — heel ongebruikelijk voor een oud stadje — niet in het centrum.
De toren ontbreekt sinds 1693, toen hij door blikseminslag afbrandde.
Kasteel Zwaluwenburg is eigendom van Gelders Landschap. Het staat bekend om de prachtige A. Vogel‑kruidentuinen, die vrij toegankelijk zijn en direct naast de oprijlaan liggen.
De Duif is een standerdmolen, ook wel beltmolen genoemd omdat hij op een verhoging staat voor betere windvang.
In 1886 werd de molen door blikseminslag verwoest. Dankzij een molenbouwer die onderdelen op voorraad had (zijn klant was failliet gegaan), stond er binnen zes weken een nieuwe molen — voor 6000 gulden.
Na jaren van stilstand draait De Duif sinds 2007 weer, dankzij de inzet van vrijwilligers.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog ving Nederland veel Belgische vluchtelingen op. Uit dankbaarheid schonken zij in 1918 de Marinahoeve aan het Nederlandse volk.
Verzwakte kinderen uit de grote steden konden hier een paar weken aansterken in de gezonde Zuiderzeelucht.
Het is heerlijk fietsen langs de voormalige Zuiderzee. Aan de ene kant zie je het Veluwemeer, aan de andere kant lopen de weilanden langzaam omhoog richting de Veluwse bossen.
Deze weilanden worden doorsneden door talloze kronkelende beekjes — gevormd in de tijd dat de Zuiderzee nog vrij spel had en regelmatig overstroomde.
Eén van die beekjes is de Klarenbeek.
In een akte uit 796 wordt de naam Thornspiic voor het eerst genoemd. Hier stond ooit een houten kerkje. De naam veranderde later in Doornslijk en uiteindelijk, tussen 1200 en 1300, in Stat van den Elborch — het huidige Elburg.
Rond 1100 werd hier een bakstenen kerk gebouwd, die tot 1825 dienstdeed. Toen verwoestten een storm en blikseminslag het gebouw.
In 1988 werd de plek gemarkeerd, zodat de geschiedenis zichtbaar blijft.
Een fijne plek om even af te stappen en te genieten van de rust, het water en de vele vogels die hier leven.
Vragen of opmerkingen?
Heb je een vraag of opmerking? Laat het me gerust weten. Via het contactformulier kun je eenvoudig je bericht achterlaten — ik reageer altijd zo snel mogelijk. Vermeld wel even welke route het betreft.
Henk van Blijderveen