GPS-fietsroute Dalfsen – Vilsteren – Ommen (39 km)

Dalfsen wordt al genoemd in documenten uit 1231. Het is bovendien de enige grotere plaats aan de Overijsselse Vecht die nooit stadsrechten kreeg — en vanaf het fietspad langs de rivier zie je meteen waarom de Vecht zo bij het dorp hoort.

En de Vecht heeft Dalfsen vorm gegeven: de rivier bracht vruchtbare grond voor de landbouw, bood een route voor handel en bepaalde waar mensen zich vestigden. Ook nu nog is ze beeldbepalend — zichtbaar in de uiterwaarden, oude rivierarmen en het landschap langs de oevers.

De hoge Uitkijktoren Vechtdal maakt zijn naam helemaal waar. Klim naar boven en geniet van het weidse uitzicht over het Vechtdal, richting Ommen, waar de Vecht als een slingerend lint door het landschap meandert. Een panorama dat nooit verveelt!

Langs de Vecht liggen rivierduinen: zandheuvels die ontstonden toen de rivier nog vrij haar loop kon verleggen. De wind blies zand uit de rivierbedding op en legde het langs de oevers neer. Zo hebben water en wind samen het landschap gevormd dat je vandaag tijdens deze fietstocht door het Vechtdal ontdekt — een landschap met een geschiedenis van duizenden jaren.

De Brigittakerk is het oudste gebouw van Ommen. De kerk wordt al genoemd in een document uit 1238 en zou rond 1150 zijn gesticht. Ook de muren vertellen haar geschiedenis: tussen de grote, oudere stenen zie je kleinere stenen die bij het herstel zijn gebruikt. Ze herinneren aan de brand van 1624, waarna delen van de kerk die overeind waren gebleven opnieuw werden opgebouwd en andere stukken hersteld. Zo zijn oud en nieuw nog altijd samen te zien in het metselwerk. Kijk ook eens naar het klokkenhuis aan de voorkant: daarin hangen twee klokken uit 1517.

Eeuwenlang voeren zompen over de Vecht met turf, hout en landbouwproducten. Hun platte bodem en geringe diepgang — ongeveer 40 centimeter — maakten ze geschikt voor de ondiepe rivier en voor wisselende waterstanden. Vanaf de 19e eeuw namen verharde wegen, kanalen en later het spoor en vrachtwagens het vervoer steeds meer over. De beroepsvaart verdween geleidelijk; in 1925 ging de laatste zomp uit de vaart. Tegenwoordig brengt de replica die geschiedenis opnieuw tot leven en kunnen bezoekers meevaren over de Vecht.

Je steekt de Vecht twee keer over: bij Dalfsen met het zonnepontje (zie highlight 8) en hier over de stuw van Vilsteren.

De stuw werd aangelegd nadat in de 19e eeuw veel meanders werden afgesneden en de Vecht van 90 naar 60 kilometer werd teruggebracht. De stuwen moesten overstromingen én verdroging tegengaan.

Tip: Neem zeker ook een kijkje bij de indrukwekkende vistrap naast de stuw.

Landgoed Vilsteren is geen kasteel, maar een landgoed met als hoofdgebouw Huis Vilsteren, een landhuis dat in 1906 werd gebouwd naar ontwerp van architect Eduard Cuypers. Het dorp Vilsteren ligt binnen de grenzen van het particuliere landgoed. Naast het huis omvat het landgoed ook bossen, akkers, boerderijen en woningen. De familie Cremers bezit de grond; veel dorpsbewoners bezitten hun huis, maar pachten de grond waarop het staat. Ook de kerk, school en molen zijn onderdeel van de nauwe band tussen dorp en landgoed. Zo is Vilsteren niet zomaar een dorp naast een landgoed, maar een levende gemeenschap die er middenin ligt. Het landgoed is grotendeels toegankelijk voor bezoekers, maar Huis Vilsteren zelf is privé.

De voormalige vuilstort bij De Stokte is nu een uitkijkpunt met een prachtig uitzicht over het Vechtdal en het pontje bij Hessum. Dat pontje vaart op zonne-energie en brengt fietsers en wandelaars met één druk op de knop naar de overkant. Sinds 2013 vormt het een fijne recreatieve verbinding tussen Hessum en De Stokte, zodat je niet hoeft om te fietsen. Een korte overtocht — en een mooie bonus tijdens deze tocht.

Vroeger was de situatie anders. Veerpontjes waren eeuwenlang onmisbaar: ze verbonden dorpen en boerderijen aan beide zijden van de Vecht, lang voordat bruggen overal aanwezig waren.